Leegstaande woningen en gebouwen

Nieuw reglement leegstaande woningen en gebouwen vanaf 1 januari 2026

Dit nieuwe reglement vervangt vanaf 1 januari 2026 het huidige reglement en bevat een aantal belangrijke wijzigingen voor eigenaars van panden die zijn opgenomen in het leegstandsregister.

Belangrijkste veranderingen : 

1. Verhoogde tarieven vanaf het tweede jaar leegstand

De basisbelasting blijft ongewijzigd, maar vanaf het moment dat een pand 2 jaar in het leegstandsregister staat, worden de tarieven verhoogd.

Nieuwe tarieven vanaf 1 januari 2026 :

Aantal jaren in het

leegstandsregister

Woning

Gebouw

Cat. A

Gebouw

Cat. B

Andere

(appartement, studio, …)

Studentenkamer
Jaar 1 (basisbelasting)€ 1.200€ 1.200€ 1.200€ 360€ 90
Jaar 2€ 2.400€ 3.000€ 2.400€ 720€ 180
Jaar 3€ 3.600€ 4.800€ 3.600€ 1.080€ 270
Jaar 4€ 4.800€ 6.600€ 4.800€ 1.440€ 360
Jaar 5€ 6.000€ 7.200€ 6.000€ 1.800€ 450
Vanaf jaar 6€ 7.200€ 7.200€ 7.200€ 2.160€ 540

2. Jaarlijkse indexering vanaf 2027

Vanaf 2027 worden alle tarieven automatisch geïndexeerd volgens de gezondheidsindex.

3. Uitgebreide mogelijkheden voor vrijstellingen

Het nieuwe reglement bevat extra opties om een vrijstelling aan te vragen:

  • Vrijstelling voor renovatie zonder vergunning
    • Mogelijk wanneer u renovatiewerken uitvoert waarvoor geen vergunning vereist is.

    • Een renovatienota is verplicht. (Zie artikel 4.2, 9° van het belastingreglement.)

    • De vrijstelling geldt voor maximaal 1 jaar.

  • Meer tijd om een vrijstelling aan te vragen
    • De aanvraagtermijn wordt verlengd van 30 naar 60 dagen na de verzendingsdatum van de leegstandsbelasting.

Onderaan deze pagina vindt u :

  • het nieuwe belastingreglement onder reglementen
  • een aanvraagformulier renovatienota
  • een aanvraagformulier andere vrijstellingen
  • formulier om schrapping van register aan te vragen

Waarom inzetten op bestrijding van leegstand?

Er is nog steeds een tekort aan betaalbare en kwaliteitsvolle (huur)woningen.

Leegstaande woningen en gebouwen:

  • worden niet benut op de woningmarkt
  • hebben een negatieve uitstraling op de omgeving

Daarom kunnen de eigenaars best gestimuleerd worden om deze woningen/gebouwen mogelijk kwalitatief te verbeteren en ze terug op de woningmarkt te brengen (via verkoop / verhuur / vervangbouw).

Wanneer spreekt men van leegstand?

Een woning wordt als 'leegstaand' beschouwd wanneer deze gedurende meer dan 12 maanden leeg staat.

Voor gebouwen geldt de classificatie ‘leegstaand’ wanneer het gedurende 12 opeenvolgende maanden minder dan 50% in gebruik is volgens de functie van het gebouw.

Een nieuwbouw wordt beschouwd als ‘leegstaand’ als deze 7 jaar na afgifte van de stedenbouwkundige vergunning nog niet bewoond of niet in gebruik is genomen conform de vergunde functie.

Na deze termijn (van 12 maanden leegstand of 7 jaar bij nieuwbouw) wordt het gebouw of de woning opgenomen op het gemeentelijk leegstandsregister (= inventarisatie). 

De eigenaar van het betreffende pand wordt, per aangetekende brief, in kennis gesteld van deze opname in het leegstandsregister.

Wat zijn de gevolgen van leegstand?

Op het moment van inventarisatie is er nog geen leegstandsheffing verschuldigd. Een leegstandsheffing is verschuldigd vanaf het moment dat een woning of een gebouw minstens 12 maanden op het gemeentelijk leegstandsregister staat.

Zolang het gebouw of de woning niet uit het leegstandsregister is geschrapt, blijft de belasting verschuldigd op het ogenblik dat een nieuwe termijn van twaalf maanden verstrijkt (telkens op de verjaardag van de inventarisatiedatum).

De tarieven van leegstandsheffing zijn terug te vinden in artikel 10 van het belastingreglement.

Vrijstelling van heffing

Er zijn verschillende redenen die aanleiding kunnen geven tot een (tijdelijke) vrijstelling van leegstandsheffing.

De redenen van vrijstelling zijn terug te vinden in artikel 11 van het belastingreglement.

Deze vrijstellingen kunnen ambtshalve toegekend worden door de administratie op basis van de gegevens waarover wij beschikken.  In het geval van ambtshalve vrijstelling, brengt de administratie de belastingplichtige hiervan schriftelijk op de hoogte.

Een vrijstelling kan echter ook aangevraagd worden door de belastingplichtige door gebruik te maken van het modelformulier.  Dit aanvraagformulier vrijstelling leegstandsheffing vindt u onderaan deze pagina terug.

Hoe kan mijn pand geschrapt worden van het register?

De woning komt in aanmerking voor schrapping als de woning gedurende tenminste zes opeenvolgende maanden terug bewoond is.

Een gebouw komt in aanmerking voor schrapping als het gebouw gedurende tenminste zes opeenvolgende maanden terug in gebruik is conform de vergunde functie.

Om de schrapping aan te vragen moet een gemotiveerd verzoek gericht worden aan het gemeentebestuur Lanaken, t.a.v. dienst wonen, Jan Rosierlaan 1 te 3620 Lanaken.  Dit verzoek moet aangetekend verstuurd worden.

Onderaan deze pagina vindt u een modelformulier terug om de schrapping aan te vragen.

Sanctioneren indien noodzakelijk, maar vooral stimuleren

De gemeente gebruikt de opbrengsten van de leegstandheffing om eigenaars premies te geven wanneer zij hun leegstaande woning kwaliteitsvol renoveren en/of energetisch aanpassen aan de huidige normen. Aangezien de Vlaamse premies niet gelden voor leegstaande woningen is de woningpremie particuliere huurwoningen uniek hierin!  Deze premie geldt zowel voor huurwoningen als voor leegstaande woningen. 

Deze premie is bovendien belangrijk omdat niet alle leegstaande woningen zomaar bewoonbaar zijn. De gemeente kan dus door de premie eigenaars financieel ondersteunen, maar kan hen daarbij, met de nodige expertise, ook adviseren aangaande de minimale woningkwaliteitsnormen!

Bij een verkoop van een leegstaande woning krijgt de nieuwe eigenaar onder bepaalde voorwaarden een vermindering van registratiekosten.

Bij het verhuren van de woning aan het Wonen in Limburg zijn er naast de gekende voordelen ook fiscale voordelen.

Het doel van het leegstandsbeleid is dus in de eerste plaats de activatie van leegstaande woningen/gebouwen en het tegengaan van verloedering en niet het innen van een leegstandsheffing.

Het middel hiertoe is de gemeentelijke leegstandsheffing.

Naar top